Köhnə telefon və kompüterlər hara gedir ? Elektron tullantıların gizli təhlükəsi
Avantaj.media-nın araşdırmasına görə, texnologiyanın sürətlə yenilənməsi insanların həyatını asanlaşdırsa da, köhnə elektron cihazların aqibəti ciddi ekoloji problemlərdən birinə çevrilib. İstifadədən çıxmış telefonlar, kompüterlər, televizorlar, batareyalar və digər elektron avadanlıqlar düzgün emal edilmədikdə ətraf mühit üçün təhlükə yarada bilər.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, 2022-ci ildə dünyada təxminən 62 milyon ton elektron tullantı yaranıb. Həmin tullantıların yalnız 22,3 faizi rəsmi şəkildə toplanaraq lazımi qaydada təkrar emal edilib. Bu göstərici problemin miqyasını açıq şəkildə ortaya qoyur.
Elektron cihazların tərkibində müxtəlif metallar, plastiklər və kimyəvi birləşmələr mövcuddur. Bəzi batareyalar və elektron komponentlər zədələndikdə və ya nəzarətsiz şəkildə yandırıldıqda təhlükəli maddələrin ətraf mühitə yayılmasına səbəb ola bilər. Bu maddələr torpağı və su mənbələrini çirkləndirmək potensialına malikdir.
Xüsusilə elektron tullantıların adi məişət zibilləri ilə birlikdə atılması problemi daha da dərinləşdirir. Köhnə telefonun, sınmış televizorun və ya istifadə olunmayan batareyanın sadəcə zibil qabına atılması onların təhlükəsiz şəkildə zərərsizləşdirilməsi demək deyil.
Problemin həlli üçün elektron avadanlıqların ayrıca toplanması, batareyaların xüsusi qəbul məntəqələrinə təhvil verilməsi və yararlı komponentlərin təkrar emala yönləndirilməsi vacibdir.
Texnologiya hər gün yenilənir, lakin köhnə cihazların sayı da eyni sürətlə artır. İstehlakçılar yeni telefon alarkən əvvəlki cihazın hara atılacağını düşünmədikdə, rəqəmsal rahatlığın ekoloji qiyməti daha da yüksəlir.
