Çay dünyanın ən çox istehlak edilən içkilərindən biridir. Azərbaycanda isə çay sadəcə içki deyil, gündəlik həyatın və qonaqpərvərliyin ayrılmaz hissəsidir. Bir çox insan günə bir fincan çayla başlayır, gün ərzində isə dəfələrlə çay içir. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq və ya yanlış şəkildə çay istehlakı bəzi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Avantaj.media çayın çoxlarının bilmədiyi mümkün fəsadlarını araşdırıb.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, çayın tərkibində olan kofein sinir sistemini stimullaşdırır. Bu səbəbdən gün ərzində normadan artıq çay içmək bəzi insanlarda əsəbilik, narahatlıq, ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və yuxu pozğunluqları yarada bilər. Xüsusilə axşam saatlarında qəbul edilən güclü dəmlənmiş çay yuxuya getməyi çətinləşdirə bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, yeməkdən dərhal sonra çay içmək də faydalı hesab edilmir. Çayın tərkibindəki tanin maddələri qidadakı dəmirin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini azalda bilər. Bu isə uzun müddətdə, xüsusilə qadınlarda və yeniyetmələrdə dəmir çatışmazlığı riskini artıra bilər.
Həkimlər həmçinin bildirirlər ki, çox isti çay içmək qida borusunun selikli qişasını qıcıqlandıra bilər. Uzun illər ərzində davam edən bu vərdiş müxtəlif həzm problemlərinə yol aça bilər. Buna görə mütəxəssislər çayın bir qədər soyuduqdan sonra içilməsini tövsiyə edirlər.
Çayın tərkibindəki kofein bəzi insanlarda mədə turşuluğunu artıra bilər. Nəticədə mədə yanması, reflüks və həzm narahatlıqları meydana çıxa bilər. Xüsusilə mədə xəstəliklərindən əziyyət çəkən şəxslərin çay istehlakına diqqət etmələri tövsiyə olunur.
Digər bir məqam isə şəkərlə bağlıdır. Azərbaycanda bir çox insan çayı qənd, şəkər və ya müxtəlif şirniyyatlarla birlikdə qəbul edir. Bu isə artıq çəki, diş problemləri və şəkərli diabet riskinin artmasına səbəb ola bilər. Əksər hallarda problem çayın özündə deyil, onunla birlikdə qəbul edilən yüksək şəkər miqdarındadır.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, çay tamamilə zərərli içki deyil. Əksinə, düzgün miqdarda qəbul edildikdə antioksidantlarla zəngin olması səbəbindən orqanizm üçün faydalı hesab olunur. Lakin hər bir qida və içkidə olduğu kimi, burada da əsas prinsip ölçünü gözləməkdir.
Beləliklə, hər gün içdiyimiz çay faydalı xüsusiyyətlərə malik olsa da, onun həddindən artıq istehlakı və ya yanlış içilmə qaydaları sağlamlıq üçün müəyyən risklər yarada bilər. Mütəxəssislər balanslı qidalanma və ölçülü çay istehlakının ən doğru seçim olduğunu bildirirlər.
