Yuxuların yalnız gün ərzində toplanan xatirələrin təmizlənməsi və yaddaşın nizama salınması funksiyasını yerinə yetirdiyini düşünürsünüzsə, yanılırsınız.
Avantaj.media xəbər verir ki, müasir elmi araşdırmalar göstərir ki, yuxu vəziyyəti əslində problemlərin həlli və yaradıcı kəşflərin doğulduğu bənzərsiz bir “Laboratoriya” rolunu oynayır. Beynimiz yuxu zamanı tamamilə passivləşmir, əksinə, oyaq vaxtı mümkün olmayan qeyri-adi əlaqələr quraraq bizə gözlənilməz çıxış yolları təqdim edir.
Yuxunun yaradıcılıqdakı rolu, beynin “REM” (Rapid Eye Movement) fazası ilə birbaşa bağlıdır. Bu mərhələdə beynin emosional və xəyal gücünü idarə edən mərkəzləri yüksək aktivlik nümayiş etdirir, məntiqi düşüncəni idarə edən ön beyin hissəsi isə bir qədər yavaşlayır. Bu “Müvəqqəti məntiqsizlik” halı, şüurumuza gündüzlər məhdudlaşdırdığımız, lakin əslində dahiyanə ola biləcək yeni ideyalar və qeyri-ənənəvi həll yolları tapmaq imkanı verir.
Tarix boyunca bir çox elmi kəşfin və incəsənət nümunəsinin məhz yuxuda görüldüyü məlumdur. Məsələn, Dmitri Mendeleyev kimyəvi elementlərin dövri cədvəlini yuxusunda tam şəkildə gördüyünü, avstriyalı farmakoloq Otto Levi isə sinir siqnallarının ötürülməsi ilə bağlı Nobel mükafatına layiq görülən kəşfinin sirrini yuxusunda açdığını qeyd edib. Bu nümunələr yuxunun sadəcə bir təsadüf olmadığını, beynin mürəkkəb məsələləri şüuraltı səviyyədə emal edib bizə “Hazır həll” kimi təqdim etdiyini sübut edir.
Ekspertlər bildirirlər ki, yaradıcılıq prosesində yuxu effektindən istifadə etmək üçün çətin bir problemlə üzləşdikdə beyni rahat buraxmaq və ya yuxudan dərhal sonra ağla gələn düşüncələri qeyd etmək çox vacibdir. Çünki yuxu oyaq vaxtı görmədiyimiz parçaları bir-birinə birləşdirən körpü rolunu oynayır. Zamanın böyük dahilərinin bir çoxunun məhz səhər saatlarında, yuxudan oyanarkən qəfil aydınlanma yaşaması da təsadüfi deyil.
Nəticə etibarilə, yuxu sadəcə istirahət deyil; o, beynin təxəyyülünü sərbəst buraxdığı, rutinlərdən qaçıb innovativ kəşflərə qapı açdığı bir məkandır. Gecənin qaranlığında gördüyünüz yuxular, bəlkə də gələcəyin ən böyük kəşflərinin ilkin eskizləridir.
Fatimə Əliyeva
