Dünyada milyonlarla insan müxtəlif sui-qəsd nəzəriyyələrinə inanır. Bəziləri Ay enişinin saxta olduğunu, digərləri isə gizli təşkilatların dünya hadisələrini idarə etdiyini düşünür. Bəs insanların belə nəzəriyyələrə inanmasının səbəbi nədir?
Avantaj.media-nın araşdırmasına görə, psixoloqlar və sosioloqlar bu tendensiyanın insan beyninin müəyyən xüsusiyyətləri ilə bağlı olduğunu bildirirlər.
Mütəxəssislərin fikrincə, insanlar qeyri-müəyyənlik və qorxu ilə qarşılaşdıqları zaman hadisələrə məna verməyə çalışırlar. Xüsusilə böyük fəlakətlər, müharibələr, pandemiyalar və ya siyasi böhranlar zamanı sadə izahlar insanları qane etmədikdə, daha mürəkkəb və gizli səbəblər axtarılmağa başlanır.
Araşdırmalar göstərir ki, insan beyni təsadüfi hadisələr arasında belə əlaqələr qurmağa meyllidir. Bu xüsusiyyət təkamül prosesində təhlükələri daha tez müəyyən etmək üçün formalaşsa da, bəzən yanlış nəticələrə səbəb olur. Nəticədə insanlar təsadüfən baş verən hadisələrin arxasında gizli qüvvələrin dayandığını düşünə bilirlər.
Psixoloqlar qeyd edirlər ki, sui-qəsd nəzəriyyələri bəzi insanlara özlərini daha məlumatlı və xüsusi hiss etdirməyə imkan verir. Belə insanlar cəmiyyətin bilmədiyi “gizli həqiqətləri” kəşf etdiklərinə inanırlar. Bu isə onların özünəinamını və fərqlilik hissini artırır.
Sosial şəbəkələrin sürətli inkişafı da bu prosesə təsir göstərir. İnternetdə təsdiqlənməmiş məlumatlar sürətlə yayılır, oxşar fikirdə olan insanlar bir araya gələrək bir-birinin düşüncələrini gücləndirirlər. Nəticədə yanlış məlumatlar qısa müddətdə geniş auditoriyaya çatır.
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, hər hansı iddianı qəbul etməzdən əvvəl onun mənbəyini araşdırmaq, müxtəlif mənbələrdən məlumat toplamaq və elmi faktlara əsaslanmaq vacibdir. Çünki bəzi sui-qəsd nəzəriyyələri cəmiyyətdə yanlış təsəvvürlərin formalaşmasına və təhlükəli qərarların qəbul edilməsinə səbəb ola bilər.
Ekspertlərin qənaətinə görə, sui-qəsd nəzəriyyələrinə inanmaq insan təbiətinin bir hissəsi olsa da, tənqidi düşüncə və faktların yoxlanılması bu cür iddiaların təsirini azaltmağın ən effektiv yoludur.İstəsəniz, buna daha sensasion və klik gətirən 10 alternativ başlıq da hazırlaya bilərəm.
