Talassemiya qanda hemoglobinin normal sintezini pozan irsi qan xəstəliyidir. Xəstəliyin ağırlıq dərəcəsi fərqli ola bilər. Bəzi insanlarda heç bir əlamət olmadan keçdiyi halda, digərlərində erkən yaşlardan ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Avantaj.media-nın apardığı araşdırmaya görə, talassemiya irsi xəstəlikdir və valideynlərdən uşağa genlər vasitəsilə ötürülür. Buna görə də erkən diaqnoz və mütəmadi həkim nəzarəti böyük əhəmiyyət daşıyır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, talassemiyanın mümkün əlamətləri bunlar ola bilər:
* Davamlı halsızlıq və tez yorulma;
* Dərinin solğun görünməsi;
* Nəfəs darlığı;
* Başgicəllənmə;
* Ürəkdöyünmə hissi;
* Uşaqlarda boy və inkişafın ləngiməsi;
* Dalağın böyüməsi;
* Dərinin və göz ağının saralması (bəzi hallarda);
* Tez-tez qanazlığı (anemiya).
Lakin həkimlər vurğulayırlar ki, bu əlamətlər yalnız talassemiyaya xas deyil. Onlar dəmir çatışmazlığı anemiyası və digər qan xəstəliklərində də müşahidə oluna bilər. Buna görə də yalnız simptomlara əsasən diaqnoz qoymaq mümkün deyil.
Talassemiyanın aşkarlanması üçün ümumi qan analizi, hemoglobin elektroforezi və lazım gəldikdə genetik müayinələr aparılır. Xəstəliyin daşıyıcısı olan şəxslərdə əlamətlər çox zəif ola və ya ümumiyyətlə müşahidə edilməyə bilər.
Mütəxəssislər xüsusilə ailəsində talassemiya olan şəxslərə və ailə qurmağı planlaşdıran cütlüklərə daşıyıcılıq müayinəsindən keçməyi tövsiyə edirlər. Erkən diaqnoz gələcəkdə xəstəliyin idarə olunması və risklərin qiymətləndirilməsi baxımından mühüm rol oynayır.
Unutmayın, sadalanan əlamətlər sizdə varsa, bu talassemiya olduğunuz anlamına gəlmir. Dəqiq diaqnoz yalnız həkim müayinəsi və laborator analizlər əsasında qoyulur.
Humay Cəfərova
