Dünyanın ən məşhur köhnə tikililəri – əsrlərin yaddaşı
Qədim tikililər bəşəriyyət tarixinin ən qiymətli irslərindən hesab olunur. Min illər əvvəl inşa edilən bu abidələr dövrünün memarlıq bacarığını, mədəniyyətini və həyat tərzini əks etdirir. Onların bir çoxu bu gün də öz möhtəşəm görünüşünü qoruyaraq milyonlarla turistin diqqətini cəlb edir.
Ən məşhur qədim tikililərdən biri Misirdə yerləşən Giza piramidalarıdır. Təxminən 4 500 il əvvəl inşa edilən bu piramidalar qədim dünyanın yeddi möcüzəsindən günümüzə qədər salamat qalan yeganə abidə hesab olunur. Alimlər onların necə tikildiyini araşdırmağa davam etsələr də, bütün sirlər hələ də tam açılmayıb.
İtaliyanın paytaxtı Romada yerləşən Kolizey qədim Roma imperiyasının ən məşhur tikililərindən biridir. Təxminən 50 min tamaşaçı tutumuna malik olan bu nəhəng amfiteatr vaxtilə qladiator döyüşlərinə və müxtəlif tamaşalara ev sahibliyi edib. Bu gün isə dünyanın ən çox ziyarət edilən tarixi abidələrindən sayılır.
Perunun And dağlarında yerləşən Maçu Piççu XV əsrdə İnka sivilizasiyası tərəfindən tikilib. Uzun illər gizli qalan bu qədim şəhər 1911-ci ildə yenidən kəşf edildikdən sonra dünya tarixinin ən maraqlı arxeoloji məkanlarından birinə çevrilib.
İngiltərədə yerləşən Stounhenc isə minilliklər əvvəl iri daş bloklardan qurulmuş sirli abidədir. Onun hansı məqsədlə tikildiyi barədə müxtəlif fərziyyələr mövcuddur. Bəzi alimlər buranın astronomik müşahidələr üçün istifadə edildiyini, digərləri isə dini mərasimlərin keçirildiyi məkan olduğunu düşünür.
Bu qədim tikililər keçmiş sivilizasiyaların elmi, memarlıq və mühəndislik sahəsində nə qədər inkişaf etdiyini göstərən canlı sübutlardır. Onların qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması dünya mədəni irsinin ən vacib vəzifələrindən biri hesab olunur.
Nazim Xeyrxəbərli
