Müasir dövrdə kompüterlər həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. İş həyatından təhsilə, tibb sahəsindən əyləncəyə qədər demək olar ki, hər sahədə istifadə olunan bu texnologiyanın yaranma tarixi isə yüzilliklər əvvələ gedib çıxır.
Avantaj.media xəbər verir ki, kompüterlərin yaranması insanların mürəkkəb hesablamaları daha sürətli və dəqiq aparmaq istəyindən qaynaqlanıb.
Tarixçilərin məlumatına görə, hesablamalar üçün istifadə edilən ilk vasitələrdən biri qədim dövrlərdə meydana çıxan abak olub. Bu sadə qurğu insanların riyazi əməliyyatları daha asan yerinə yetirməsinə imkan verirdi.
XVII əsrdə fransız riyaziyyatçısı və filosofu Blez Paskal ilk mexaniki hesablama maşınlarından birini hazırladı. Daha sonra alman alim Qotfrid Leybnits bu sahədə yeniliklər edərək daha təkmil hesablama cihazı yaratdı.
XIX əsrdə ingilis riyaziyyatçısı Çarlz Bebbic proqramlaşdırıla bilən hesablama maşını ideyasını irəli sürdü. Onun hazırladığı Analitik Maşın layihəsi müasir kompüterlərin əsasını təşkil edən prinsipləri özündə birləşdirirdi. Bu səbəbdən Bebbic tez-tez “kompüterlərin atası” adlandırılır.
XX əsrin ortalarında elektron texnologiyaların inkişafı ilə ilk böyük ölçülü kompüterlər yaradıldı. 1940-cı illərdə istifadəyə verilən ENIAC saniyələr ərzində minlərlə hesablama apara bilirdi. Lakin bu cihaz böyük otaqlar qədər yer tutur və çoxlu enerji sərf edirdi.
1960 və 1970-ci illərdə tranzistor və inteqral sxemlərin inkişafı kompüterlərin ölçüsünü kiçildərək onların daha əlçatan olmasına şərait yaratdı. Sonrakı dövrdə mikroprosessorların istehsalı fərdi kompüterlərin yaranmasına təkan verdi.
1980-ci illərdən etibarən kompüterlər evlərdə və ofislərdə geniş yayılmağa başladı. Bu prosesdə IBM və Apple kimi şirkətlərin mühüm rolu olub. İnternetin inkişafı isə kompüterləri qlobal informasiya şəbəkəsinin əsas vasitələrindən birinə çevirdi.
Bu gün süni intellekt, bulud texnologiyaları və yüksək sürətli prosessorlarla təchiz olunan kompüterlər saniyələr ərzində milyardlarla əməliyyat yerinə yetirə bilir. Bir vaxtlar bütöv bir otağı əhatə edən qurğular indi cibimizdə daşıdığımız smartfonların daxilində fəaliyyət göstərən texnologiyalara çevrilib.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, kompüter texnologiyalarının inkişafı gələcəkdə daha sürətli, daha ağıllı və daha enerjiyə qənaətcil sistemlərin yaranmasına səbəb olacaq. Beləliklə, bir neçə əsr əvvəl sadə hesablama vasitələri ilə başlayan texnoloji yol bu gün bəşəriyyətin ən mühüm ixtiralarından birinə çevrilib.
