Xəzər dənizi öz zəngin canlı aləmi ilə seçilir. Bu canlılar arasında xüsusi yer tutan nərə balığı həm qədim tarixi, həm də yüksək iqtisadi əhəmiyyəti ilə diqqət çəkir. Dünyanın ən qiymətli balıq növlərindən biri hesab olunan nərə balığı Xəzərin əsl sərvətlərindən sayılır.
Avantaj.media-nın araşdırmasına görə, nərə balıqları Yer üzündə milyonlarla ildir yaşayan ən qədim balıq növlərindən biridir. Alimlər onları bəzən “canlı fosillər” adlandırırlar. Çünki bu balıqların əcdadları dinozavrların yaşadığı dövrlərdə də mövcud olub.
Nərə balığının ən məşhur xüsusiyyəti qara kürü verməsidir. Dünyanın ən bahalı qida məhsullarından biri hesab olunan qara kürü məhz bu balıqdan əldə edilir. Bu səbəbdən nərə balığı uzun illər ərzində intensiv ovlanıb.
Maraqlıdır ki, bəzi nərə balıqları olduqca uzunömürlü olur. Onların bir qismi 50 ildən çox yaşaya bilir. Hətta bəzi növlərin 100 ilə yaxın ömür sürdüyü qeydə alınıb.
Bu balıqlar əsasən Xəzər dənizində yaşasalar da, kürüləmək üçün çaylara üz tuturlar. Onlar minlərlə kilometr məsafə qət edərək doğulduqları sulara qayıda bilirlər.
Araşdırmalar göstərir ki, son onilliklərdə nərə balıqlarının sayı azalmağa başlayıb. Bunun əsas səbəbləri həddindən artıq ovlanma, su hövzələrinin çirklənməsi və təbii yaşayış mühitinin dəyişməsidir.
Məhz buna görə bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda nərə balıqlarının qorunması və artırılması istiqamətində xüsusi proqramlar həyata keçirilir. Süni balıqyetişdirmə müəssisələrində milyonlarla balıq körpəsi yetişdirilərək təbii su hövzələrinə buraxılır.
Mütəxəssislərin fikrincə, nərə balığı təkcə iqtisadi baxımdan deyil, həm də ekoloji cəhətdən böyük əhəmiyyət daşıyır. Onun qorunması Xəzər dənizinin biomüxtəlifliyinin saxlanılması üçün vacibdir.
Beləliklə, nərə balığı Xəzərin ən möhtəşəm canlılarından biri olmaqla yanaşı, həm də regionun təbii irsinin mühüm hissəsidir. Bu nadir canlıların qorunması gələcək nəsillər üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.
Humay Cəfərova
