Sənayeləşmə və sürətli texnoloji inkişaf əsrlər boyu cəmiyyətin ayrılmaz hissəsi olmuş bir çox qədim peşələrin tədricən yox olmasına səbəb olur. Zamanın tələblərinə uyğunlaşa bilməyən bu sənət sahələri bu gün əsasən arxivlərdə, muzeylərdə və nəsildən-nəslə ötürülən xatirələrdə yaşayır.
Etnoqraf-tarixçi Elman Hümbətov “Avantaj Media”ya açıqlamasında bildirib ki, texnologiyanın inkişafı və kütləvi istehsal ənənəvi sənətkarlıq sahələrinin fəaliyyət dairəsini xeyli məhdudlaşdırıb.
Onun sözlərinə görə, misgərlik, dulusçuluq, xalçaçılıq və klassik dərzilik kimi peşələr uzun illər insan zəhmətinin, yaradıcılığının və sənətkarlıq ənənələrinin simvolu olub.
“Müasir texnologiyalar və fabriklərin kütləvi istehsalı misgərlik, dulusçuluq və klassik dərzilik kimi əsasən əl əməyinə, ustalığa və səbrə söykənən qədim peşələri tədricən sıradan çıxarır. Keçmişdə hər bir ustanın hazırladığı məhsul yalnız istifadə əşyası deyil, həm də sənət nümunəsi hesab olunurdu. Bu gün isə məhsulların böyük hissəsi standartlaşdırılmış istehsal prosesləri ilə hazırlanır.
Qədim peşələrin yox olması təkcə müəyyən iş sahələrinin aradan qalxması deyil, həm də xalqın əsrlər boyu formalaşmış mədəni irsinin, sənətkarlıq ənənələrinin və milli kimliyinin bir hissəsinin itirilməsi deməkdir. Gənclərin müasir və rəqəmsal peşələrə maraq göstərməsi təbiidir. Bununla yanaşı, bu zəngin irsin rəqəmsal muzeylər, sənədli layihələr və təhsil proqramları vasitəsilə qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması böyük əhəmiyyət daşıyır”, – deyə Elman Hümbətov bildirib.
Ayişə Şərifova
