Demək olar ki, hər kəs həyatında ən azı bir dəfə səs yazısını dinləyərkən “Mənim səsim doğrudan da belədir?” deyə təəccüblənib. Bir çox insan öz səsini telefonda, videoda və ya digər səs yazılarında eşidəndə onu yad, incə və ya xoşagəlməz hesab edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bunun səbəbi təkcə zövq məsələsi deyil, həm də insan orqanizminin işləmə prinsipi ilə bağlıdır.
“Avantaj.media”nın araşdırmasına görə, insan danışarkən öz səsini iki fərqli yolla eşidir. Birincisi, səs havada yayılaraq qulağa çatır. İkincisi isə səs tellərində yaranan titrəyişlər kəllə sümükləri vasitəsilə birbaşa daxili qulağa ötürülür. Məhz bu sümük keçiriciliyi səsə daha dərin və gur ton verir. Səs yazısı isə yalnız havada yayılan səsi qeydə aldığı üçün eşitdiyimiz səs gündəlik danışarkən öyrəşdiyimiz səsdən fərqli gəlir.
Psixoloqlar bildirirlər ki, bu vəziyyətdə psixoloji amillər də mühüm rol oynayır. İnsan beyni illər boyu müəyyən bir səsə öyrəşdiyi üçün yazıda eşitdiyi fərqli tonu özünə yad qəbul edir. Buna görə də bir çox insan ilk dəfə səs yazısını dinləyərkən narahatlıq və ya narazılıq hissi keçirir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bu hiss tamamilə normaldır və insanların böyük əksəriyyətində müşahidə olunur. Tez-tez səs yazılarını dinləyən şəxslər zamanla bu fərqə alışır və öz səslərini daha rahat qəbul etməyə başlayırlar. Xüsusilə müəllimlər, jurnalistlər, aparıcılar və məzmun istehsalçıları üçün bu proses peşə fəaliyyətinin təbii hissəsinə çevrilir.
Mütəxəssislərin fikrincə, səs yazısında eşitdiyimiz səs əslində başqalarının gündəlik eşitdiyi səsimizdir. Buna görə də onu bəyənməmək səsimizin pis olması demək deyil. Sadəcə, beynimizin uzun illər ərzində formalaşdırdığı eşitmə vərdişi ilə səs yazısında eşitdiyimiz səs arasında yaranan fərq bizi təəccübləndirir.
Nazim Xeyrxəbərli
