Kosmosda itən səslər və qəribə siqnallar – alimlərin hələ də araşdırdığı hadisələr
Kosmos uzun illərdir insanlıq üçün ən böyük sirrlərdən biri olaraq qalır. Sonsuz görünən kainatda alimlər zaman-zaman izahı çətin olan siqnallar və qəribə hadisələrlə qarşılaşırlar. Bəzi kosmik siqnallar milyardlarla kilometr uzaqlıqdan gəldiyi üçün onların mənbəyini müəyyən etmək olduqca çətin olur.
“Avantaj.media”nın araşdırmasına görə, kosmosda eşidilən ən maraqlı hadisələrdən biri sürətli radio partlayışlarıdır (Fast Radio Bursts – FRB). Bunlar saniyənin çox kiçik hissəsində yaranan, lakin inanılmaz gücə malik radio siqnallarıdır. İlk dəfə 2007-ci ildə aşkar edilən bu siqnalların bəziləri bir dəfə müşahidə olunur, bəziləri isə müəyyən aralıqlarla təkrar göndərilir.
Alimlər hesab edirlər ki, bu siqnalların mənbəyi neytron ulduzları, maqnit sahəsi həddindən artıq güclü olan maqnetarlar və ya digər ekstremal kosmik obyektlər ola bilər. Lakin bəzi siqnalların dəqiq haradan gəldiyi hələ də tam müəyyən edilməyib. Məhz bu səbəbdən onlar kainatın ən böyük tapmacalarından biri hesab olunur.
Kosmosda “səs” anlayışı isə Yerdəkindən fərqlidir. Boşluqda hava olmadığı üçün adi səs dalğaları yayıla bilmir. Lakin alimlər kosmik obyektlərin yaratdığı plazma dalğalarını və digər elektromaqnit siqnallarını xüsusi cihazlarla səsə çevirə bilirlər. Bu zaman qara dəliklərin, ulduzların və planetlərin yaratdığı siqnallar insan qulağının eşidə biləcəyi formaya gətirilir.
Maraqlıdır ki, bəzi kosmik siqnallar illərlə davam edən araşdırmalara baxmayaraq alimləri düşündürməyə davam edir. Onların öyrənilməsi kainatın yaranması, qalaktikaların inkişafı və ulduzların həyat dövrü haqqında yeni məlumatlar əldə etməyə kömək edir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, texnologiya inkişaf etdikcə daha çox sirli kosmik siqnal aşkarlanacaq. Ola bilsin ki, bu gün cavabsız qalan suallar gələcəkdə kainatın necə işlədiyini anlamağımıza kömək edən əsas açarlardan birinə çevrilsin.
Nazim Xeyrxəbərli
