Yaşadığımız evlərin, işlədiyimiz ofislərin və ya gəzdiyimiz ictimai məkanların sadəcə fiziki divarlar olmadığını qəbul etmək lazımdır. Ətrafımızdakı memarlıq elementləri – Tavanın yüksəkliyi, divar rəngləri və otaqların forması düşüncə tərzimizə, yaradıcılıq potensialımıza və emosional vəziyyətimizə birbaşa təsir göstərir.
Avantaj.media xəbər verir ki, müasir araşdırmalar sübut edir ki, yaşadığımız məkanın “Psixoloji arxitekturası” gündəlik qərarlarımızı formalaşdıran görünməz bir bələdçidir.
Bu təsir mexanizminin ən bariz nümunələrindən biri tavan hündürlüyü ilə bağlıdır. Memarlıq psixologiyası sahəsindəki tədqiqatlar göstərir ki, hündür tavanlar insanda azadlıq hissi yaradaraq yaradıcı və abstrakt düşüncəni stimullaşdırır, bu da daha geniş və yenilikçi ideyaların formalaşması üçün şərait yaradır. Əksinə, alçaq tavanlar diqqəti detallara və konkret işlərə cəmləməyə kömək etdiyi üçün analitik tapşırıqların icrasında məhsuldarlığı artırır.
Məkanların psixologiyamıza olan təsiri tavan hündürlüyü ilə məhdudlaşmır; rənglər də emosional vəziyyətimizdə kritik rol oynayır. Sakitləşdirici təsirə malik olan göy və yaşılın çalarları stres səviyyəsini aşağı salaraq insana özünü daha təhlükəsiz və rahat hiss etdirir. Digər tərəfdən, sarı və narıncı kimi enerjili rənglər zehni oyanıq saxlayıb kommunikasiyanı aktivləşdirsə də, onlardan həddindən artıq istifadə bəzən narahatlıq yarada bilər.
Bundan əlavə, məkanın həndəsi forması da qərar vermə prosesimizə təsir göstərir. Araşdırmalar müəyyən edib ki, kəskin bucaqlı və sərt xətlərə malik otaqlar insanlarda bir növ “Təhdid” hissi oyadaraq onları daha ehtiyatlı davranışa sövq edir. Bunun əksinə, dairəvi və yumşaq formalar beyin tərəfindən “Təhlükəsiz” və “Xoş qarşılanan” kimi qəbul edildiyi üçün insanların bu cür mühitlərdə daha rahat və yaradıcı olmalarına səbəb olur.
Nəticə etibarilə, iş və yaşayış mühitini tənzimləmək üçün bəzi strateji addımlar atmaq mümkündür. Yaradıcılıq tələb edən işlər üçün geniş, hündür tavanlı və təbii işıqlı məkanlara, fokuslanma tələb edən rutin tapşırıqlar üçün isə daha yığcam və sakit rəngli guşələrə üstünlük vermək insanın psixoloji tarazlığını qorumaq üçün effektiv bir yoldur. Arxitektura sadəcə bir inşaat sənəti deyil, insan ruhunun yaşadığı mühitlə dialoqudur.
Elsa Abdullayeva
