Bu gün təyyarələr sayəsində insanlar bir neçə saat ərzində qitələr arasında səyahət edə bilirlər. Lakin bir zamanlar insanların göydə uçması yalnız xəyal hesab olunurdu. Təyyarənin yaranma tarixi isə insanlıq tarixinin ən maraqlı ixtiralarından biri kimi qiymətləndirilir.
Avantaj.media-nın araşdırmasına görə, müasir təyyarənin yaradıcıları kimi amerikalı qardaşlar Orvill Rayt və Uilbur Rayt tanınırlar. Onlar uzun illər uçuş prinsiplərini araşdıraraq ilk idarəolunan motorlu uçuşu həyata keçirməyə nail olublar.
Tarixi uçuş 17 dekabr 1903-cü ildə ABŞ-ın Kitty Hawk bölgəsində baş tutub. İlk uçuş zamanı təyyarə cəmi 12 saniyə havada qala bilib və təxminən 37 metr məsafə qət edib. Bu qısa uçuş sonradan aviasiya tarixinin başlanğıcı hesab olunub.
Maraqlıdır ki, Rayt qardaşları peşəkar mühəndis deyildilər. Onlar velosiped təmiri ilə məşğul olur, boş vaxtlarında isə uçuş texnologiyalarını öyrənirdilər. Məhz onların əzmkarlığı və araşdırmaları nəticəsində insanlıq yeni dövrə qədəm qoydu.
Təyyarələrin ilk modelləri indiki təyyarələrlə müqayisədə olduqca sadə idi. Onlar az sürətlə uçur, qısa məsafələr qət edir və məhdud imkanlara malik olurdular. Lakin texnologiyanın inkişafı ilə aviasiya sahəsində böyük irəliləyişlər əldə edildi.
Birinci və İkinci Dünya müharibələri dövründə təyyarələrin inkişafı daha da sürətləndi. Sonrakı illərdə sərnişin təyyarələri yaradıldı və hava nəqliyyatı dünyanın ən vacib nəqliyyat vasitələrindən birinə çevrildi.
Bu gün ən müasir sərnişin təyyarələri minlərlə kilometr məsafəni qısa müddətdə qət edə bilir. Hər gün dünya üzrə yüz minlərlə uçuş həyata keçirilir və milyonlarla insan hava nəqliyyatından istifadə edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, təyyarənin ixtirası bəşəriyyət tarixində ən böyük texnoloji nailiyyətlərdən biridir. Bu ixtira ölkələr arasındakı məsafələri qısaldıb, ticarətin, turizmin və mədəni əlaqələrin inkişafına böyük töhfə verib.
Beləliklə, cəmi 12 saniyə davam edən ilk uçuş insanlıq tarixini dəyişdi və göylərə açılan yeni bir dövrün əsasını qoydu.
Humay Cəfərova
