Texnologiyanın sürətli inkişafı insanların həyatını asanlaşdırsa da, internet üzərindən həyata keçirilən dələduzluq halları da ildən-ilə artmaqdadır. Son dövrlər vətəndaşlar bank kartlarının məlumatlarının oğurlanması, saxta mesajlar, fişinq hücumları və müxtəlif onlayn fırıldaqçılıq üsulları ilə daha tez-tez qarşılaşırlar. Avantaj.media-nın apardığı araşdırma göstərir ki, sadə təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməklə kiber dələduzluq riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.
Araşdırmaya görə, kiber cinayətkarların ən çox istifadə etdiyi üsullardan biri saxta mesajlar və zənglərdir. Dələduzlar özlərini bank əməkdaşı, dövlət qurumu nümayəndəsi və ya müxtəlif şirkətlərin işçisi kimi təqdim edərək vətəndaşlardan kart məlumatlarını, birdəfəlik şifrələri və digər şəxsi məlumatları əldə etməyə çalışırlar.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, heç bir bank əməkdaşı telefon vasitəsilə kartın tam nömrəsini, CVV kodunu və ya SMS-lə göndərilən təsdiq kodunu tələb etmir. Belə məlumatların paylaşılması hesabdakı vəsaitin oğurlanması ilə nəticələnə bilər.
Araşdırmada qeyd olunur ki, elektron poçt və sosial şəbəkələr üzərindən göndərilən şübhəli keçidlər də ciddi təhlükə yaradır. Kənardan rəsmi görünən internet səhifələri istifadəçilərin məlumatlarını ələ keçirmək məqsədi ilə hazırlanır. Buna görə də daxil olunan internet ünvanlarının düzgünlüyünü yoxlamaq və naməlum keçidlərə daxil olmamaq tövsiyə edilir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, güclü şifrələrdən istifadə etmək və iki mərhələli identifikasiya sistemini aktivləşdirmək hesabların təhlükəsizliyini artıran əsas vasitələrdəndir. Eyni şifrənin bir neçə platformada istifadə olunması isə riskləri artırır.
Araşdırma zamanı əldə edilən məlumatlara əsasən, ictimai Wi-Fi şəbəkələrindən istifadə edərkən də ehtiyatlı olmaq lazımdır. Açıq internet şəbəkələri üzərindən bank əməliyyatları aparmaq və ya məxfi məlumatlar paylaşmaq tövsiyə edilmir.
Mütəxəssislər həmçinin vətəndaşlara mobil telefon və kompüterlərdə istifadə olunan proqram təminatlarını mütəmadi yeniləməyi, yalnız etibarlı mənbələrdən tətbiq yükləməyi və antivirus proqramlarından istifadə etməyi məsləhət görürlər.
Avantaj.media-nın araşdırmasının nəticəsinə görə, kiber dələduzluq hallarından qorunmağın ən effektiv yolu diqqətli olmaq, şəxsi məlumatları heç kimlə paylaşmamaq və internet üzərindən edilən hər bir müraciətə tənqidi yanaşmaqdır. Unutmaq olmaz ki, bir neçə dəqiqəlik ehtiyatlı davranış böyük maliyyə itkilərinin qarşısını ala bilər.
