Yay istisində qida zəhərlənməsi riski artır: Hansı məhsullara diqqət etmək lazımdır ?
Yay aylarında havaların isinməsi ilə birlikdə qida təhlükəsizliyi məsələsi də daha aktual olur. Yüksək temperatur qidaların daha tez xarab olmasına, bəzi bakteriyaların isə sürətlə çoxalmasına şərait yaradır. Bu səbəbdən isti mövsümdə düzgün saxlanılmayan və hazırlanma qaydalarına əməl olunmayan qidalar insan sağlamlığı üçün təhlükə yarada bilər.
“Avantaj.media”nın araşdırmasına görə, yay aylarında qida zəhərlənmələrinə ən çox səbəb olan məhsullar arasında ət, toyuq, yumurta, süd məhsulları, dəniz məhsulları və kremli şirniyyatlar xüsusi yer tutur. Bu qidalar tərkibində zülal və rütubət çox olduğu üçün bakteriyaların inkişafı üçün əlverişli mühit yaradır.
Ən riskli məhsullardan biri çiy və ya düzgün bişirilməmiş ət məhsullarıdır. Toyuq, mal əti və digər ət növləri kifayət qədər bişirilmədikdə zərərli bakteriyalar insan orqanizminə keçə bilər. Xüsusilə yay aylarında manqal və piknik zamanı ətin uzun müddət açıq havada qalması təhlükəni artırır.
Yumurta və mayonezli qidalar da isti havalarda diqqət tələb edir. Mayonezli salatlar, müxtəlif qəlyanaltılar və kremli yeməklər otaq temperaturunda saxlanıldıqda qısa müddətdə xarab ola bilər. Bu səbəbdən belə məhsullar hazırlanandan sonra soyuducuda saxlanmalı və uzun müddət gözlədilmədən istifadə edilməlidir.
Süd və süd məhsulları da yayda tez xarab olan qidalar sırasındadır. Süd, qaymaq, pendir, dondurma və digər məhsullar soyuq şəraitdə saxlanılmadıqda onların tərkibində bakteriyalar arta bilər. Xüsusilə küçədən alınan və düzgün saxlanma şəraiti bilinməyən məhsullara qarşı ehtiyatlı olmaq lazımdır.
Yay mövsümündə dəniz məhsulları da riskli qidalar arasında göstərilir. Balıq və digər dəniz məhsulları düzgün temperaturda saxlanılmadıqda tez xarab olur. Onların təzəliyinə əmin olmadan istifadə etmək qida zəhərlənməsinə səbəb ola bilər.
Maraqlıdır ki, bəzi hallarda təhlükəli qidanı yalnız görünüşünə və qoxusuna görə müəyyən etmək mümkün olmur. Xarici görünüşü normal olan məhsullarda belə sağlamlıq üçün zərərli mikroorqanizmlər ola bilər. Buna görə qidaların hazırlanması və saxlanması zamanı diqqətli olmaq vacibdir.
Qida zəhərlənməsinin əsas əlamətləri adətən qidanın qəbulundan bir neçə saat sonra ortaya çıxa bilər. Ürəkbulanma, qusma, qarın ağrısı, ishal, halsızlıq və temperaturun yüksəlməsi bu əlamətlər arasında yer alır. Daha ciddi hallarda isə tibbi yardım tələb oluna bilər.
Mütəxəssislər yay aylarında qida təhlükəsizliyi üçün bir neçə əsas qaydaya əməl etməyi məsləhət görürlər. Əllərin təmiz saxlanılması, çiy və bişmiş məhsulların ayrı hazırlanması, qidaların soyuducuda düzgün yerləşdirilməsi və xarab olma ehtimalı olan məhsulların vaxtında istifadə edilməsi zəhərlənmə riskini azaldır.
Yay mövsümündə sağlam qalmaq üçün yalnız dadlı yeməklər seçmək deyil, onların necə hazırlandığına və hansı şəraitdə saxlanıldığına da diqqət etmək lazımdır. Çünki isti havalarda kiçik bir diqqətsizlik belə sağlamlıq problemi ilə nəticələnə bilər.
Mələk Nəsirli
