Banan niyə radioaktiv sayılır ? Maraqlı elmi faktın arxasındakı həqiqət
Banan dünyada ən çox istehlak edilən meyvələrdən biri olmaqla yanaşı, maraqlı bir elmi xüsusiyyətə də malikdir. Bu meyvə çox zəif səviyyədə radioaktiv hesab olunur. Lakin bu fakt insanların düşündüyü kimi təhlükəli deyil. Əksinə, bananın tərkibində olan təbii elementlər onun qida dəyərinin bir hissəsidir.
“Avantaj.media”nın araşdırmasına görə, bananın radioaktiv olmasının əsas səbəbi onun tərkibində kalium elementinin olmasıdır. Kaliumun çox kiçik bir hissəsi təbii şəkildə radioaktiv olan kalium-40 izotopundan ibarətdir. Məhz bu izotop bananda ölçülə bilən, lakin olduqca zəif radiasiya yaranmasına səbəb olur.
Alimlər bildirirlər ki, insan orqanizmi də təbii olaraq radioaktiv elementlər daşıyır. Bədəndəki kalium, karbon və digər elementlər səbəbindən hər bir insan çox aşağı səviyyədə təbii radiasiyaya məruz qalır. Buna görə bir banan yemək sağlamlıq üçün heç bir təhlükə yaratmır.
Maraqlıdır ki, elmdə radiasiya miqdarını müqayisə etmək üçün bəzən “banan ekvivalenti” anlayışından istifadə edilir. Bu üsulla çox kiçik radiasiya dozaları insanların daha asan anlaması üçün bananın yaratdığı təbii radiasiya ilə müqayisə olunur. Bir bananın yaydığı radiasiya o qədər azdır ki, gündəlik həyatda qarşılaşdığımız digər təbii mənbələrdən belə daha aşağı səviyyədədir.
Bananın tərkibindəki kalium isə insan sağlamlığı üçün olduqca vacibdir. Bu mineral ürək fəaliyyətinin, əzələlərin və sinir sisteminin normal işləməsində mühüm rol oynayır. Yəni bananın “radioaktiv” olması onun zərərli olduğu anlamına gəlmir, əksinə, bu, təbiətin yaratdığı maraqlı elmi xüsusiyyətlərdən biridir.
Alimlərin fikrincə, banan nümunəsi bizə göstərir ki, radioaktivlik hər zaman təhlükə demək deyil. Təbiətdə çoxlu maddələr və canlı orqanizmlər çox zəif səviyyədə təbii radiasiyaya malikdir və insan həyatı bu mühitə uyğunlaşıb.
Nazim Xeyrxəbərli
