Diqqət ! Sizdə bu əlamətlər varsa, hormonal pozğunluq ola bilər
Bədəndə baş verən bəzi dəyişikliklər gündəlik yorğunluq və stresslə əlaqələndirilə bilər. Lakin müəyyən əlamətlər davamlı şəkildə müşahidə olunursa, onların arxasında hormonal sistemlə bağlı problem də dayana bilər. Avantaj.medianın araşdırmasına əsasən, hormonlar maddələr mübadiləsindən yuxuya, əhval-ruhiyyədən reproduktiv sistemə qədər orqanizmin bir çox prosesinin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır.
Kifayət qədər yatmağınıza baxmayaraq özünüzü daim yorğun hiss edirsinizsə, bunu yalnız yuxusuzluqla əlaqələndirmək olmaz. Qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətində dəyişikliklər, qanazlığı, stress və digər sağlamlıq problemləri də davamlı yorğunluğa səbəb ola bilər.
Qidalanma və fiziki aktivlikdə ciddi dəyişiklik olmadan çəkinin sürətlə artması və ya azalması diqqət tələb edən əlamətlərdəndir.
Xüsusilə qalxanabənzər vəzinin hormonları maddələr mübadiləsinə təsir etdiyi üçün onun fəaliyyətindəki dəyişikliklər çəkiyə də təsir göstərə bilər.
Saçların əvvəlkindən daha çox tökülməsi, dərinin həddindən artıq quruması və ya yağlanması müxtəlif səbəblərlə bağlı ola bilər. Bəzi hormonal dəyişikliklər də bu problemlərlə əlaqəli ola bilər.
Lakin vitamin və mineral çatışmazlığı, stress, saç baxımı və digər xəstəliklər də oxşar əlamətlər yarada bilər.
Qadınlarda aybaşı dövrünün əvvəlkindən xeyli dəyişməsi, menstruasiyanın uzun müddət gecikməsi və ya həddindən artıq nizamsız olması hormonal problemlərin əlaməti ola bilər.
Polikistik yumurtalıq sindromu (PCOS), qalxanabənzər vəz problemləri və prolaktin dəyişiklikləri buna səbəb ola bilən vəziyyətlər arasındadır.
Xüsusilə yetkinlik dövründən sonra qəfil və davamlı şəkildə artan sızanaqlar bəzi hallarda androgen hormonlarının dəyişməsi ilə əlaqəli ola bilər.
Amma hər sızanağın səbəbi hormonal pozğunluq deyil. Dəriyə qulluq, stress, bəzi dərmanlar və digər amillər də rol oynaya bilər.
Səbəbsiz əsəbilik, əhvalın tez-tez dəyişməsi, narahatlıq və yuxu problemləri də bəzi hormonal dəyişikliklərlə əlaqəli ola bilər. Bununla yanaşı, stress və psixoloji faktorlar da eyni simptomları yarada bilər.
Həddindən artıq susuzluq və tez-tez sidiyə getmək
Davamlı susuzluq və tez-tez sidiyə getmə xüsusilə diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bu əlamətlər qan şəkərinin yüksəlməsi və diabet kimi metabolik problemlərlə əlaqəli ola bilər.
Bədəndə hormonal pozğunluğu necə müəyyən etmək olar?
Sadəcə simptomlara baxaraq hormonal pozğunluq diaqnozu qoymaq mümkün deyil. Həkim şikayətləri, tibbi tarixçəni və fiziki vəziyyəti qiymətləndirdikdən sonra lazım olan analizləri müəyyənləşdirə bilər.
Bəzi hallarda TSH, sərbəst T4, prolaktin, insulin, qlükoza və reproduktiv hormonlar kimi göstəricilərin yoxlanılması lazım gələ bilər. Ancaq bütün hormon analizlərini özbaşına etdirmək düzgün yanaşma deyil.
Əlamətlər davamlıdırsa və gündəlik həyatınıza təsir edirsə, endokrinoloqa müraciət etmək məqsədəuyğundur. Qadınlarda aybaşı və reproduktiv sistemlə bağlı problemlər olduqda ginekoloq da qiymətləndirmə apara bilər.
Unutmayın: bir və ya iki əlamətin olması mütləq hormonal pozğunluq demək deyil. Əsas məsələ simptomların davamlılığı, bir-biri ilə əlaqəsi və həkim müayinəsinin nəticələridir.
Humay Cəfərova
