Dünyanın ən təhlükəli yolları: Sürücülər hər gün hansı risklərlə üzləşir ?
Dünyada elə avtomobil yolları var ki, hər gün minlərlə sürücü həmin marşrutlardan istifadə etsə də, onları planetin ən təhlükəli yolları sırasında göstərirlər. Dik qayalar, dar zolaqlar, uçurumlar, daş sürüşmələri və əlverişsiz hava şəraiti bu yolları həm peşəkar, həm də təcrübəsiz sürücülər üçün ciddi sınağa çevirir.
“Avantaj.media”nın araşdırmasına görə, təhlükəli yolların əksəriyyəti dağlıq ərazilərdə yerləşir. Boliviya, Hindistan, Çin, Pakistan və Nepal kimi ölkələrdə bəzi magistrallar dərin uçurumların kənarı ilə uzanır və yolun eni iki avtomobilin rahat keçməsi üçün kifayət etmir. Güclü yağışlar, duman və qar isə qəza riskini daha da artırır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bəzi yolların təhlükəli olmasının əsas səbəbi onların onilliklər əvvəl, müasir təhlükəsizlik standartları tətbiq edilməzdən əvvəl inşa olunmasıdır. Bir çox marşrutlarda qoruyucu baryerlərin olmaması, asfalt örtüyünün zədələnməsi və kəskin döngələrin çoxluğu sürücülərdən maksimum diqqət tələb edir.
Bəzi bölgələrdə təbii fəlakətlər də yolları təhlükəli vəziyyətə salır. Daş və torpaq sürüşmələri, qar uçqunları, sel və güclü küləklər nəqliyyatın hərəkətini çətinləşdirir. Xüsusilə dağ keçidlərində hava şəraiti bir neçə dəqiqə ərzində dəyişə bildiyi üçün sürücülər gözlənilməz vəziyyətlərlə qarşılaşa bilirlər.
Yol hərəkəti üzrə ekspertlər belə marşrutlarda sürət həddinə riayət etməyi, avtomobilin texniki vəziyyətini əvvəlcədən yoxlamağı və hava proqnozunu nəzərə almağı tövsiyə edirlər. Onların sözlərinə görə, təhlükəli yollarda ehtiyatsızlıq ən kiçik səhvin belə ağır nəticələrə səbəb olmasına gətirib çıxara bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, son illərdə bir sıra ölkələr bu yolların təhlükəsizliyini artırmaq üçün yeni tunellər, körpülər və qoruyucu maneələr inşa edir. Bununla belə, coğrafi şəraitə görə bəzi yolların risk səviyyəsini tam aradan qaldırmaq mümkün deyil və onlar hələ uzun illər dünyanın ən təhlükəli marşrutları sırasında qalacaq.
Təhlükəli yollar arasında ən çox tanınan marşrutlardan biri Boliviyada yerləşən və uzun illər “Ölüm yolu” kimi tanınan Yungas yoludur. Dərin uçurumların kənarı ilə keçən bu yol dar olması və tez-tez dumanla örtülməsi səbəbindən vaxtilə çoxsaylı yol-nəqliyyat hadisələrinin baş verdiyi ərazilərdən biri hesab olunurdu. Sonradan alternativ magistralın istifadəyə verilməsi ilə burada qəzaların sayı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.
Hindistanın Himalay dağlarında yerləşən bəzi yollar da təhlükəliliyi ilə seçilir. Dağ yamacları boyunca uzanan bu marşrutlarda sürücülər həm daş sürüşmələri, həm də qəfil hava dəyişiklikləri ilə üzləşirlər. Xüsusilə musson mövsümündə intensiv yağıntılar yol örtüyünü zədələyir və hərəkəti daha da çətinləşdirir.
Çində və Pakistanda yerləşən yüksək dağ magistralları da riskli yollar sırasındadır. Bu marşrutlarda kəskin döngələr, uzun enişlər və yüksək hündürlük səbəbindən sürücülərin diqqətini bir an belə yayındırmaması vacib sayılır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, belə yollarla hərəkət edən avtomobillərin əyləc sistemi və təkərləri tam saz vəziyyətdə olmalıdır.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, təhlükəli yolların sayını azaltmaq üçün bir çox ölkədə müasir yol infrastrukturuna böyük investisiyalar yatırılır. Uçurum kənarlarında qoruyucu baryerlərin quraşdırılması, tunellərin tikilməsi, işıqlandırmanın gücləndirilməsi və ağıllı xəbərdarlıq sistemlərinin tətbiqi yol hərəkətinin təhlükəsizliyini artıran əsas tədbirlər sırasındadır.
Mütəxəssislərin fikrincə, ən müasir yol belə sürücünün məsuliyyətli davranışını əvəz edə bilməz. Sürət həddinə riayət etmək, yorğun halda sükan arxasına keçməmək, hava şəraitini nəzərə almaq və avtomobilin texniki vəziyyətini mütəmadi yoxlamaq qəza riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Araşdırmalara görə, texnologiyanın inkişafı gələcəkdə təhlükəli yolların daha təhlükəsiz idarə olunmasına imkan verəcək. Süni intellektlə işləyən xəbərdarlıq sistemləri, avtonom idarəetmə texnologiyaları və real vaxt rejimində hava və yol şəraiti barədə məlumat verən platformaların geniş yayılması sürücülərin qarşılaşdığı risklərin azalmasına töhfə verə bilər.
Nazim Xeyrxəbərli
