PUBG , GTA və Free Fire kimi oyunların uşaqlara təsiri
PUBG, GTA və Free Fire kimi video oyunlar son illərdə uşaqlar və yeniyetmələr arasında geniş yayılıb. Bu oyunlar əyləncə və sosial ünsiyyət imkanı yaratsa da, xüsusilə yaşa uyğun olmayan məzmun və uzunmüddətli oyun zamanı uşaqların davranışına və gündəlik həyatına təsir göstərə bilər.
“Avantaj.media-nın araşdırmasına görə”, video oyunların uşaqlara təsiri yalnız oyunun adından və ya janrından asılı deyil. Oyun müddəti, uşağın yaşı, oyunun məzmunu, valideyn nəzarəti və uşağın digər fəaliyyətləri də mühüm rol oynayır. Məsələn, yaş məhdudiyyəti olan oyunlarda zorakılıq, söyüş, qumar elementləri və digər uyğun olmayan məzmunla qarşılaşmaq mümkündür.
PUBG və Free Fire kimi döyüş oyunlarında əsas məqsəd rəqiblərlə mübarizə aparmaq və qalib gəlməkdir. Bu tip oyunlar sürətli qərarvermə, diqqət və komanda daxilində əməkdaşlıq kimi bəzi bacarıqları məşq etdirə bilər. Lakin oyun həddindən artıq uzun çəkdikdə dərs, yuxu, fiziki aktivlik və ailə ilə vaxt keçirmək üçün ayrılan zaman azala bilər.
GTA kimi açıq dünya oyunlarında isə yaşlı auditoriyaya hesablanan zorakılıq, kobud ifadələr, cinayət və digər yetkin məzmunlar ola bilər. Buna görə uşaqların belə oyunları yaş reytinqini nəzərə almadan oynaması arzuolunmazdır. Uşağın gördüyü virtual davranışla real həyatda davranışın eyni şey olmadığını da nəzərə almaq vacibdir.
Video oyunlarla bağlı ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri asılılıq riskidir. Uşaq oyunu dayandırmaqda çətinlik çəkirsə, dərslərini və gündəlik məsuliyyətlərini davamlı şəkildə təxirə salırsa, yuxusu pozulursa və real həyatda sevdiyi fəaliyyətlərə marağı azalırsa, oyun vaxtına yenidən baxmaq lazımdır.
Digər tərəfdən, bütün video oyunları uşaqlar üçün zərərli hesab etmək düzgün deyil. Yaşa uyğun və müddəti nəzarətdə saxlanılan oyunlar əyləncə ilə yanaşı, diqqət, problem həlli və koordinasiya kimi müəyyən bacarıqların inkişafına kömək edə bilər.
Mütəxəssislərin tövsiyələrində əsas diqqət oyunun tamamilə qadağan edilməsindən çox, yaşa uyğun seçim, vaxtın məhdudlaşdırılması və uşağın rəqəmsal fəaliyyətinin balanslaşdırılması üzərində cəmlənir. Uşağın kifayət qədər yatması, hərəkət etməsi, dərslərinə vaxt ayırması və ailə-dostları ilə real ünsiyyətdə olması da vacibdir.
Nəticədə, PUBG, GTA və Free Fire kimi oyunların uşağa təsiri onun necə və nə qədər oynamasından ciddi şəkildə asılıdır. Oyun əyləncənin bir hissəsi olaraq qalırsa və uşağın yuxusunu, təhsilini, sağlamlığını və sosial həyatını əvəz etmirsə, riskləri azaltmaq mümkündür.
Nazim Xeyrxəbərli
