Maşında niyə ürəyimiz bulanır ? Səbəb beynimizə gedən ziddiyyətli siqnallardır
Maşında, avtobusda və ya gəmidə səyahət edərkən ürəkbulanma, başgicəllənmə və hətta qusma hissi bir çox insanın yaşadığı problemdir. Bəs hərəkət etmədiyimiz halda niyə belə olur?
Avantaj.Media nın araşdırmasına görə, bunun əsas səbəbi beynin gözlərdən, daxili qulaqdan və bədəndən aldığı hərəkət siqnallarının bir-biri ilə uyğunlaşmamasıdır. Bu vəziyyətə hərəkət xəstəliyi və ya motion sickness deyilir.
Beynimiz nə baş verdiyini necə anlayır?
Daxili qulaqda bədənin tarazlığını və hərəkətini hiss edən xüsusi sistem yerləşir. Maşın hərəkət etdikdə bu sistem sürətlənmə, dayanma və dönmələri qəbul edir.
Amma siz maşında oturub kitab oxuyursunuzsa və ya telefona baxırsınızsa, gözləriniz yaxınlıqdakı sabit ekrana baxır. Daxili qulaq isə bədənin hərəkət etdiyini bildirir.
Beyin bu iki ziddiyyətli məlumatı qəbul etdikdə hərəkət xəstəliyinin əlamətləri yarana bilər.
Niyə ürəyimiz bulanır?
Bu ziddiyyətin beyində ürəkbulanma mexanizmlərini aktivləşdirdiyi düşünülür. Nəticədə:
* ürəkbulanma;
* başgicəllənmə;
* soyuq tər;
* halsızlıq;
* ağız suyunun artması;
* qusma
baş verə bilər.
Telefona baxmaq niyə vəziyyəti pisləşdirir?
Maşında telefona baxarkən gözləriniz ekranda sabit görüntü görür, daxili qulaq isə hərəkəti hiss edir. Buna görə xüsusilə uzun yol gedərkən telefondan istifadə etmək bəzi insanlarda ürəkbulanmanı gücləndirə bilər.
Bunun qarşısını necə almaq olar?
Səyahət zamanı:
* uzağa, xüsusilə yol istiqamətinə baxmaq;
* telefona və kitaba uzun müddət baxmamaq;
* təmiz hava almaq;
* başı mümkün qədər sabit saxlamaq;
* çox ağır yeməkdən dərhal sonra yola çıxmamaq
kömək edə bilər.
Bəzi insanlarda ön oturacaqda oturmaq da vəziyyəti yaxşılaşdırır, çünki yolun hərəkətini daha yaxşı görmək mümkündür.
Nəticədə, maşında ürəkbulanma zəiflikdən deyil, beynin hərəkət haqqında aldığı məlumatların bir-biri ilə “uyuşmamasından” yaranır. Maraqlıdır ki, eyni səbəbdən bəzi insanlar gəmidə, təyyarədə və hətta VR cihazlarından istifadə edərkən də oxşar hisslər yaşayırlar.
Humay Cəfərova
