Niyə bəzi ölkələrdə cinayət səviyyəsi digərlərindən xeyli aşağıdır ?
“Avantaj.media”nın təhlil etdiyi beynəlxalq araşdırmalara əsasən, bəzi ölkələrdə cinayət səviyyəsinin aşağı olmasının arxasında tək bir səbəb deyil, sosial rifah, təhsil, hüquq-mühafizə sistemi və cəmiyyətin dəyərləri kimi bir-biri ilə əlaqəli amillər dayanır.
Kriminoloqların sözlərinə görə, iqtisadi sabitlik və yüksək həyat səviyyəsi insanların cinayətə meylini azaldan əsas amillərdən biridir. İşsizlik səviyyəsinin aşağı, sosial təminatın isə yüksək olduğu ölkələrdə cinayət göstəricilərinin də nisbətən az olduğu müşahidə edilir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, keyfiyyətli təhsil sistemi və gənclər üçün yaradılan inkişaf imkanları da cinayətlərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Təhsil və məşğulluq imkanlarının geniş olması insanların qanunazidd davranışlara üz tutma ehtimalını azalda bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, hüquq-mühafizə orqanlarına ictimai etimadın yüksək olması və qanunların ardıcıl şəkildə tətbiqi də cinayət səviyyəsinə təsir edən əsas amillərdəndir. Qanunun aliliyinin təmin olunduğu cəmiyyətlərdə hüquq pozuntularına qarşı çəkindirici təsir daha güclü olur.
Kriminoloqlar qeyd edirlər ki, ailə institutunun möhkəmliyi, sosial bərabərlik və cəmiyyət üzvlərinin bir-birinə qarşı yüksək məsuliyyət hissi də təhlükəsiz mühitin formalaşmasına töhfə verir.
Mütəxəssislərin fikrincə, cinayət səviyyəsinin aşağı olması yalnız sərt cəzalarla bağlı deyil. Effektiv dövlət idarəçiliyi, sosial siyasət, iqtisadi inkişaf və cəmiyyətin hüquqi mədəniyyəti birlikdə təhlükəsiz mühitin yaranmasına şərait yaradır.
Mələk Nəsirli
