Vampirlər həqiqətən var ? Əfsanələrin arxasındakı gerçək
Gecələr insan qanı içən, günəş işığından qorxan və əsrlərlə yaşayan vampirlər qorxu filmlərinin ən məşhur obrazlarındandır. Bəs belə canlılar həqiqətən mövcuddurmu?
Avantaj.Media nın araşdırmasına görə, filmlərdə və əfsanələrdə təsvir olunan — ölümdən sonra dirilən və insan qanı ilə qidalanan fövqəltəbii vampirlərin mövcudluğuna dair elmi sübut yoxdur.
Vampir əfsanələri necə yaranıb ?
Vampir inancları xüsusilə Şərqi Avropa folklorunda geniş yayılıb. Keçmişdə insanlar ölüm və çürümə proseslərini indiki qədər yaxşı bilmirdilər. Meyitin görünüşündəki təbii dəyişikliklər bəzən insanların ölünün “yenidən həyata qayıtdığına” inanmasına səbəb olurdu.
Məsələn, meyit çürüdükcə dərinin çəkilməsi dişlərin daha böyük görünməsinə səbəb ola bilərdi. Bədəndə qazların yaranması isə müxtəlif səslər və şişkinlik yarada bilərdi. Keçmişdə bunlar fövqəltəbii hadisə kimi qəbul edilə bilərdi.
Bəs həqiqi “vampirlər” yoxdur?
İnsan qanı ilə qidalanan real heyvanlar var. Məsələn, vampir yarasaları Mərkəzi və Cənubi Amerikada yaşayır. Onlar əsasən qanla qidalanan yeganə məlum məməli qrupudur.
Bu yarasaların qanadları, iti dişləri və gecə aktiv olmaları vampir əfsanələrinin formalaşmasına maraqlı paralel yaradır.
İnsanlar niyə vampir olduğuna inanırdılar?
Keçmişdə xəstəliklərin səbəbləri və ölüm prosesləri haqqında biliklər məhdud idi. Bir kənddə ardıcıl ölümlər baş verdikdə insanlar bunu bəzən fövqəltəbii qüvvələrlə əlaqələndirirdilər.
Xüsusilə vərəm kimi xəstəliklər vampir əfsanələrinin yayılmasına təsir etmiş ola bilər. Bir ailənin üzvü xəstələndikdən sonra digər ailə üzvlərinin də tədricən xəstələnməsi insanlarda “ölən şəxs gecələr geri qayıdır” düşüncəsi yarada bilərdi.
Bəs Drakula?
Vampir mədəniyyətinin ən məşhur obrazlarından biri Drakuladır. Bram Stokerin 1897-ci ildə yayımlanan Dracula romanı müasir vampir obrazının formalaşmasına böyük təsir göstərib.
Romanın qəhrəmanı tamamilə real tarixi şəxs deyil. Lakin onunla bağlı obrazın Vlad III Dracula kimi tanınan tarixi hökmdarla müəyyən əlaqələri olduğu düşünülür.
Nəticə
İnsan qanı ilə qidalanan, ölümdən sonra dirilən fövqəltəbii vampirlərin real olduğuna dair heç bir elmi sübut yoxdur. Lakin vampir əfsanələrinin yaranmasının arxasında qədim insanların ölüm, xəstəlik və çürümə proseslərini izah etmək cəhdləri, folklor və real qanla qidalanan heyvanlar dayanır.
Yəni vampirlər əfsanədir, amma bu əfsanənin yaranma tarixi özü kifayət qədər real və maraqlıdır.
Humay Cəfərova
